VRIEZENVEEN – Westerdok komt langzaam weer tot leven, maar dat is lang niet zo geweest. Toen dominee Hotze de Jong nog maar net in Vriezenveen kwam werken hoorde hij al snel over de wijk aan de overkant van het water. De buurt wordt vaak als minderwaardig gezien, en er zat niet veel samenkomst meer in de gemeenschapszin. “Westerdok heeft wel een tijd een naam gehad. Dat er veel drugs werd gedeald en dat er overlast was. Al is dat de laatste tijd wel een stuk minder geworden.”
Een warm welkom.
We parkeren de auto een paar straten verderop. Het is ijzig koud en de straten liggen al een paar weken open. Maar het duurt niet lang meer voor de wijk weer zo goed als nieuw is. Eenmaal aangekomen bij het buurthuis worden we warm onthaald: “Wat fijn dat jullie er zijn.” Je gaat nog maar net zitten en de levensverhalen stromen al over tafel. Over hoe hij vroeger overstapte van DOS naar DETO, en hoeveel daar wel niet over te doen was geweest. Over hoe zij de wijk altijd anders had gekend, hoe het vroeger zo veel meer “ons kent ons” was geweest en dat ze nu geen kinderen meer op straat zag spelen. De warmte van de champignonsoep stroomt over in de warmte van het samenzijn, en de geur van macaroni en stamppot boerenkool kruipt al over tafel. Voor iedereen is er genoeg en je mag zelf kiezen waar je de meeste zin aan hebt. Maar het is toch wel de weeshuispan vol stamppot die binnen vijf minuten leeg is. “Want daar zitten van die grote stukken rookworst in”, fluistert een oude man mij vol verwachting toe terwijl ik met onze borden om de tafel loop. Het is die ene donderdagavond in de maand dat ze bij Buurthuis Westerdok samen komen en je zou bijna vergeten dat er jarenlang vrijwel niks meer met het buurthuis werd gedaan.
Van vergane glorie naar elkaar opnieuw ontmoeten.
Maar met de vernieuwing van de wijk kwam het verlangen naar de saamhorigheid van vroeger juist weer naar boven. Er kwam een nieuw bestuur op het buurthuis die vol passie aan de missie begon om het weer op de kaart te zetten. Toen men hier na jaren weer naar binnen stapte hingen de foto’s van ver vervlogen tijden nog stoffig aan de muur. “Aan het begin was het vooral ook een stuk nostalgie.” Hotze vertelt hoe het hier inmiddels weer begint te leven. “Gaandeweg leer je elkaar weer opnieuw kennen en heb je het ook over alledaagse onderwerpen. Zo groeit het wel weer uit tot een ontmoetingsplek. Van politiek tot problemen met de buren. We delen lief en leed met elkaar.” Het was echter nog wel een heel proces om dat zo ver te krijgen.
“Als kerk wilden we graag wat betekenen voor de buurt. En toen hebben we verschillende interviews afgenomen over hoe mensen het hier vinden. Hoe vind je het wonen hier? Wat is mooi en wat is fijn? Wat mis je en wat kunnen wij als kerk voor jou betekenen? En toen kwam vooral naar voren dat mensen de saamhorigheid van vroeger missen.” Ria Dekker, collega en mede-initiatiefnemer, vult hem aan: “Overal waar de kerken hier in de omgeving zijn verdwenen ontstaan dit soort initiatieven. Ook omdat wij vanuit de kerk hebben beloofd, wij blijven in die buurt betrokken. Want wat gun je dan zo’n buurt? Iedereen achter zijn eigen voordeur en een beetje op zijn eigen of probeer je ze ook weer een beetje bij elkaar te krijgen?” Maar om de mensen te motiveren om achter hun eigen voordeur weg te komen lukt volgens Hotze nog niet altijd even goed: “We hadden gezien dat hier in de wijk ook best veel alleenstaande mannen wonen, maar goed, die zijn ook wel wat lastiger om hier te krijgen. Het mooiste is wel dat ook buren elkaar meenemen. Van mond tot mond is dan toch wel de mooiste reclame. En zo hebben we toch een grote groep kunnen vormen.”
Samen bereik je toch het meest.
We doen de afwas met zijn vijftienen. Er is bijna geen plek meer in het kleine keukentje omdat de een na de ander een stapeltje afwas komt brengen. De dame die de afwas doet is zo snel dat wij haar zelfs met zijn drieën, met klassiek geruite theedoek in de hand, amper bij kunnen houden. Het geeft mij het gevoel dat ik deze mensen al jaren ken, terwijl we alleen nog maar samen hebben gegeten.
Ook Hotze ziet in dat dingen vaak samen een stuk beter gaan: “En op een gegeven moment zeiden we van, we kunnen uren gaan vergaderen, maar we kunnen net zo goed wat gaan doen. En toen zijn we begonnen met mensen die wij kenden uitnodigen voor de koffieochtend. En samen met de school hebben we een flyertje gemaakt en die hebben de kinderen van de school in de buurt allemaal uitgedeeld. Toen is het balletje gaan rollen.”
Een wijk met een levensverhaal.
Inmiddels hebben we de afwas gedaan, de koffie gezet en is men aan tafel alweer druk in de weer met het van links naar rechts doorgeven van de theedoos, de melk en de suiker. Het gerinkel van koffielepeltjes sneeuwt langzaam onder door het steeds luider wordende samenvatten van de afgelopen week. Een man verderop in het dorp wilde niet verhuizen, maar ach, hij had toch al geld genoeg. Een ander was een tijdje niet zo goed te pas geweest, maar kwam er langzaam weer bovenop en ze hadden hem weer zien lopen. Ondertussen vertelt Hotze verder over wat hem nou hier zo naar toe heeft getrokken.
“Ik vind het zelf ook heel gezellig. En ik heb ook een bepaald zwak voor mensen. Als predikant ben ik hier in 2014 gekomen, en toen mij werd verteld over deze buurt dacht ik gelijk al: Daar wil ik iets mee. Die volksbuurt waar toch het een en ander speelt. Daar zit een levenslied in. Dat is heel echt. En daar kun je dan toch echt ook wat betekenen. En het stereotype dat mensen soms over zich heen krijgen, dat is jammer.” Uiteindelijk is het zoeken naar verbinding ook veel meer waard: “Je kunt in je eentje eten ’s avonds, maar dat is natuurlijk geen klap aan. Maar je komt hier samen, en dan heb je natuurlijk gezelligheid.”
Een buurthuis als medicijn tegen eenzaamheid.
De wijk heeft veel doorstroom gekend. Mensen die er kwamen wonen vertrokken binnen een jaar alweer. En dan is het toch lastig om een gemeenschap op te bouwen. Maar het verlangen naar verbinding is nog niet verdwenen. Hotze begon het eten met een stuk uit de bijbel. Jezus ging op bezoek bij Zacheüs, een tollenaar met een discutabele reputatie. Hij at met hem zonder te oordelen, ongeacht wat andere mensen daar nou van zouden vinden. En ook aan het einde van de avond schuilt daarin voor Hotze het antwoord waar een dorp als Vriezenveen, of een buurt als Westerdok, haar eigen dorpscultuur kan behouden: “Veel mensen zijn op zichzelf in deze tijd, terwijl de saamhorigheid ook gemist wordt. God zegt dat het niet goed is als je als mens alleen bent. Je hebt andere mensen nodig. En ik hoop wel dat we er op deze manier voor elkaar kunnen blijven zijn.”
Geschreven door Rick ter Stal.
Het bericht Op zoek naar verbinding in Westerdok verscheen eerst op Delta FM.
