DALFSEN – De meeste raadsfracties kunnen zich vinden in de inhoud van de brief die burgemeester en wethouders van Dalfsen afgelopen week, samen met vier andere gemeenten, naar minister Jaimy van Essen (landbouw) verstuurde. Maar ze hadden liever gezien dat de gemeenteraad daar ook een stem in had gekregen.
Dat bleek gisteravond tijdens het raadsdebat dat Pro Dalfsen had aangevraagd. De meeste fracties stoorden zich eraan dat het college het debat in de raad niet had afgewacht. PRO-fractievoorzitter Leander Broere noemde de timing ‘onhandig’. ““Waarom niet even de inhoud met ons afstemmen? Het maakt meer indruk in Den Haag als we hierin samen optrekken.”
“Als college wilden we snel in actie komen na het boerenprotest van 10 augustus”, legde verantwoordelijk wethouder Betsy Ramerman uit. “We geven geen mening in die brief, maar spreken onze zorgen uit. En ik hoor vanavond niet heel veel anders dan wat in de brief staat.”
De coalitiepartijen Gemeentebelangen en CDA juichten de stap van het college voorzichtig toe. “Er is pro-actief gehandeld”, vond CDA’er Luc Diepman. Joop Bekedam (Gemeentebelangen) had twijfels, maar zei ook: “Het is misschien eerder te laat dan te vroeg.”
Volle tribune
Het twee uur durende debat voltrok zich voor het oog van een afgeladen tribune vol boeren en aanhang. Op Facebook waren al verscheidene oproepen langsgekomen, onder meer van oppositiepartij Stand Organisatie Dalfsen. “De raad verwacht een volle tribune”, heette het.
Die verwachting kwam uit: veel agrariërs en hun familieleden waren, al dan niet per trekker, naar het Dalfser gemeentehuis getogen om het raadsdebat bij te wonen. De publieke tribune was overvol, en ook in de foyer van het raadhuis kon de discussie worden gevolgd.
Burgemeester Michael Sijbom gaf vooraf wel een ‘waarschuwing’ af: “Het is de bedoelding dat de raadsleden in vrijheid kunnen spreken zonder gehinderd te worden”, zei hij, doelend op mogelijke auditieve verstoring van het raadsdebat. “Als u dat lastig vindt, kunt u naar de foyer om daar de discussie live te volgen.” Zover kwam het niet. Slechts een enkele keer klonk er applaus op, na een statement van Joop Bekedam van Gemeentebelangen.
Op papier
Rob Mud (Stand Organisatie) sprak als enige een onomwonden ‘nee’ uit over de brief van minister van Essen met nieuwe voorstellen om de agrarische sector in te perken: “Stikstof is een op papier gecreëerd probleem. Ons standpunt is glashelder: die brief moet van tafel. De impact van de voorgestelde maatregelen op bedrijven en gezinnen, maar ook op onze economie en samenleving als geheel – denk aan de stijgende prijzen in de supermarkt – is gigantisch.”
Andere fracties stelden zich genuanceerder op. In grote lijnen was er overeenstemming over enkele uitgangspunten: de voorgestelde maatregelen raken boeren hard en zouden misschien moeten worden afgezwakt. Maar ze zijn deels wel noodzakelijk. “Want het land zit al een tijd op slot”, aldus Bernard Smalbraak (D66). “Bedrijven zitten vast, de woningbouw loopt vertraging op en de natuur staat er ook niet al te best voor.”
Smalbraak toonde zich in het debat de meest fervente verdediger van de natuurwaarden. Hij citeerde de conclusies van het Planbureau voor de Leefomgeving: “Met deze maatregelen is Nederland niet in één keer van het stikstofslot af. Het individueel belang van agrarische ondernemers mag niet opwegen tegen het algemeen belang van natuurherstel.”
Het voortdurende uitstel van besluiten leidt tot onzekerheid voor boeren, daar waren alle fracties het over eens. Ze hekelden de praktijk waarin agrarische ondernemers tienduizenden euro’s investeren om aan nieuwe regelgeving te voldoen, om enkele jaren later te constateren dat het beleid wéér veranderd is.
Oplossingen
Verscheiden raadsleden droegen alternatieven en oplossingen aan. Financiële ondersteuning, bijvoorbeeld door extra geld van gemeenten en provincie. En voldoende compensatie voor investeringen in extensivering van de landbouw.
“Werk niet met landelijke richtlijnen, maar kijk per regio wat nodig is”, adviseerde Dick Homans (ChristenUnie). “Want niet elk gebied heeft dezelfde problemen. Zorg voor juridische houdbaarheid, want anders is het vertrouwen weg. En compenseer ruimhartig als boeren innoveren en omschakelen.”
“Als dit maatregelenpakket onverkort wordt uitgevoerd, zijn de gestelde doelen voor vrijwel alle boeren onhaalbaar”, constateerde CDA’er Luc Diepman, zelf melkveehouder. Toch ziet hij debrief van de minister als een eerste aanzet tot beleid. “Maar de uitwerking zal vooral door de provincies moeten worden geregeld. We zullen het samen moeten doen: overheden, burgers en boeren.”
Rechtszekerheid
“De huidige normen zijn onhaalbaar en onredelijk. Ze hebben desastreuze gevolgen voor de boeren”, vond ook Joop Bekedam namens Gemeentebelangen. “Boeren willen duidelijkheid en rechtszekerheid. Ze worden tegengewerkt door het zigzagbeleid van Den Haag. In deze vorm kunnen de voorstellen echt niet, er zal aan gesleuteld moeten worden.” Ook hij pleit voor maatwerk per regio en eenduidige normen binnen de gehele Europese Unie.
Gerrit Jan Veldhuis (VVD) zei de reflex van ‘de brief van tafel’ te begrijpen: “Emotioneel tenminste, maar niet inhoudelijk. Sommige onderdelen zijn goed, maar we moeten zoveel mogelijk aan de ondernemer zelf overlaten in plaats van regels voorschrijven. De generieke zones voor stikstofreductie zijn veel te grof. Die mogen wat ons betreft wel een stuk kleiner. En organiseer een gemeentelijk aanspreekpunt casemanager voor elke boer.”
– Bron: RTV4
